erlandstalige deel op het net te vergroten. Op vrouwen.net zijn tal van vrouwenorganisaties te vinden, een activiteitenagenda en links naar andere netwerken en buitenlandse vrouwenorganisaties.
Antenna internetprovider voor maatschappelijke organisaties is de thuisbasis voor vrouwen.net en verzorgt de technische realisatie.
Geschiedenis in vogelvlucht
Vrouwen in tuinbroeken op de barricade, potten en mannenhaatsters. Zo wordt De Tweede Feministische golf in de jaren zeventig van de vorige eeuw vaak herinnerd. Gemakshalve vergeet men dan wat de vrouwenbeweging in gang gezet en bereikt heeft. 'De Feeks' verwijst naar de strijdbare periode waarin het Vrouwendocumentatie centrum in Nijmegen zijn oorsprong vindt. Sindsdien is het centrum met de tijd meegegaan en heeft zich ontwikkeld tot een professionele organisatie.
Zomer 1977 komen zes vrouwen bijeen met het idee Nijmegen te verrijken met een vrouwenboekenhandel. Voor literatuur en documentatie over vrouwenemancipatie is men tot dan toe hoofdzakelijk aangewezen op voorzieningen in Utrecht en Amsterdam. Al snel sluiten zich nog drie vrouwen aan. De plannen worden uitgebreid met een vrouwencafé want er is ook behoefte aan een eigen plek voor ontspanning en culturele activiteiten. Zo ontstaat de Nijmeegse Vereniging ter Bevordering van Vrouwencultuur De Feeks.
Overwinnen
Het lukt de vrouwen om, met vallen en opstaan, diverse praktische, financiële en bureaucratische problemen te overwinnen. Er wordt een pand gevonden dat eigenhandig verbouwd wordt. Na de opening van de boekhandel in november 1977 en het café in januari '78, opent in september dat jaar Vrouwendocumentatiecentrum De Feeks zijn deuren. Een vierde poot van De Feeks wordt later gevormd door de Kulturele Klup. De groep vrijwilligers breidt zich uit tot een vrouw of dertig. Het gemeenschappelijke doel van de verschillende 'Feeksgroepen' is terug te vinden in de naam van de overkoepelende vereniging: het uiten en stimuleren van de ontwikkeling van 'vrouwencultuur'.
Tegencultuur
Wat precies verstaan moet worden onder 'vrouwencultuur' staat niet vast. In elk geval gaat het niet alleen om kunst en literatuur, maar om een nieuwe manier van leven waarbij het belang van vrouwen centraal staat. Een cultuur tegen de gevestigde orde waarin vrouwen achtergesteld worden en beperkt in hun ontplooiing.
Dit komt ook tot uiting in de organisatie van De Feeks. Onafhankelijkheid staat hoog in het vaandel en alle medewerksters hebben in principe dezelfde inbreng, verantwoordelijkheden en taken. De scheiding tussen werk, privé-leven en politieke activiteiten is klein.
Het documentatiecentrum levert binnen dit geheel zijn specifieke bijdrage. Door het verzamelen van krantenknipsels, vrouwentijdschriften, scripties, rapporten, beleidsnota's en een beperkt aantal boeken, wordt de positie van vrouwen zichtbaar gemaakt. Informatie wordt zo voor een breder publiek toegankelijk, ook voor vrouwen die geen geld hebben voor de aanschaf van boeken of abonnementen op tijdschriften.
Professioneler
De Feeks groeit snel. Binnen negen maanden blijkt het onwerkbaar om alles gezamenlijk te overleggen en te beslissen. De verschillende groepen gaan zelfstandig verder. Vier keer per jaar komen de vrouwen nog bij elkaar in een algemene vergadering om gemeenschappelijke zaken te bespreken.
Het documentatiecentrum wordt gaandeweg professioneler. Dit betekent in de praktijk dat het nodig is om taken te verdelen. Een voorbeeld van die taken is de automatisering van de collectie die halverwege de jaren '80 mogelijk wordt. De koppeling van uitvoerend werk en beleidsverantwoordelijkheid wordt losgelaten. Vanaf 1992 worden de verschillende taken binnen het documentatiecentrum gecoördineerd door een betaalde kracht.
Anders dan de boekhandel en het café heeft het documentatiecentrum geen eigen inkomsten. Om bijvoorbeeld ook boeken aan te kunnen schaffen voor uitleen, is het documentatiecentrum afhankelijk van overheidssubsidie - eerst van de rijksoverheid, later van de provincie Gelderland. Behalve extra mogelijkheden, betekent dit ook dat het documentatiecentrum aan bepaalde voorwaarden moet voldoen. Ingrijpende bezuinigingen op de provinciale subsidie dwingen het documentatiecentrum begin jaren '90 tot een andere, meer klantgerichte aanpak. Het accent komt meer te liggen op uitleen en dienstverlening, waarvoor bepaalde tarieven in rekening worden gebracht.
Het feminisme en de vrouwenbeweging verdwijnen in de loop van de tijd, onder andere door eigen succes, meer naar de achtergrond. Het wordt vanzelfsprekender dat vrouwen een betaalde baan hebbeen; minder vrouwen zien nog mogelijkheden zich langdurig vrijwillig in te zetten voor vrouwenemancipatie. Ook het documentatiecentrum krijgt te maken met een groter verloop onder de vrijwilligsters. Om dit probleem te ondervangen wordt gebruik gemaakt van subsidieregelingen voor langdurig werkelozen waarmee in de jaren negentig vier betaalde krachten worden aangesteld.
'Gewoon'
Evenals de boekhandel, bestaat het documentatiecentrum nog steeds. De doelstelling van Vrouwendocumentatiecentrum De Feeks is nog steeds dezelfde. Door in te spelen op technische, maatschappelijke en politieke ontwikkelingen, blijft het documentatiecentrum tegelijkertijd actueel en van deze tijd. De samenwerking met andere vrouwenorganisaties in de provincie en het land is daarbij van groot belang.
In de jaren '70 moesten vrouwen zich onderscheiden en afzetten om zichzelf zichtbaar te maken en veranderingen in hun positie op gang te brengen. Tegenwoordig gaat men ervan uit dat emancipatie meer een deel is van algemeen beleid; een zaak van mannen én vrouwen. Denk aan de huidige discussie over 'de combinatie van arbeid en zorg' die op het moment gaande is in de politiek, het bedrijfsleven en menig huishouden. Deze discussie is meteen ook een voorbeeld van hoe er nog steeds het nodige te verbeteren valt aan de positie van vrouwen. Vrouwendocumentatiecentrum De Feeks levert daarbij als vanouds informatie en documentatiemateriaal. Niet alleen aan vrouwenorganisaties en 'verstokte' feministes, maar in toenemende mate aan 'gewone' bedrijven, instellingen, beleidsmakers en individuen.
Voor wie meer willen lezen over de achtergrond van Vrouwendocumentatiecentrum De Feeks:
De Feeks, De Feeks, De Feeks, Nijmegen, 1979
De Feeks: een spannend bedrijf in woord en beeld; over vijf jaar vrouwenkultuur, Nijmegen, 1983
Zoveel hoofden zoveel zinnen: informatie over vrouwendokumentatiecentrum De Feeks, Nijmegen, 1986
Vanzelfsprekend zijn deze publicaties voor uitleen beschikbaar bij het documentatiecentrum.